| 3.1. PODEJŚCIE CYWILIZACYJNE S. P. HUNTINGTONA |
Najszerszym podejściem do zagadnień specyfiki kultury
Rosji jest tzw. podejście cywilizacyjne.
Samuel P. Huntington w swojej książce "Zderzenie Cywilizacji"
80 cywilizację definiuje jako
"największą jednostkę kulturową, najwyższy kulturowy stopień
ugrupowania ludzi i najszerszą płaszczyznę kulturowej tożsamości". |

Rysunek 3.1.2. Wschodnia granica zachodniej cywilizacji według S.
P. Huntingtona
82 |

Rysunek 3.1.1. Podział świata na cywilizacje według S. P. Huntingtona
81 |
Tak, jak zilustrowano to na Rysunku 3.1.1. Samuel Huntington
wyróżnia dziewięć naczelnych cywilizacji:
- zachodnią,
- latynoamerykańską,
- prawosławną,
- afrykańską,
- islamską,
- hinduistyczną,
- buddyjską,
- chińską,
- japońską. |
Autor próbuje odpowiedzieć na pytanie: gdzie leży wschodnia
granica cywilizacji europejskiej? Proponuje on linię historyczną,
oddzielającą od wieków wyznawców zachodniego chrześcijaństwa od ludów
muzułmańskich i prawosławnych. Pochodzi ona z czasów utworzenia Cesarstwa
Rzymskiego w wieku X, a wiec przebiega w tym samym miejscu od ponad
pięciuset lat (Rysunek 3.1.1. oraz 3.1.2. ).
O granicy tej warto pamiętać, bowiem zarówno kultura Zachodniej Ukrainy,
Zachodniej Białorusi jak i wszystkich krajów bałtyckich zasadniczo
różni się od kultury rosyjskiej. |
Autor skupia się na różnicach między cywilizacją zachodnią,
a innymi cywilizacjami. Wyróżnia on następujące cechy cywilizacji
zachodniej:
- dziedzictwo starożytności klasycznej,
- katolicyzm lub protestantyzm,
- języki europejskie,
- rozdział władzy duchowej i doczesnej,
- rządy prawa,
- pluralizm społeczny,
- gremia przedstawicielskie,
- indywidualizm. |
Jego zdaniem z tych ośmiu cech siedem w Rosji było całkowicie
obcych. Jedyny wyjątek stanowi dziedzictwo klasycznej starożytności,
które Rosja przejęła jednak z Konstantynopola, a nie z Rzymu.
Huntington pisze, że cywilizację prawosławną, której ośrodkiem jest
Rosja od cywilizacji zachodniej odróżniają :
- bizantyjski rodowód,
- odrębna religia,
- dwieście lat panowania tatarskiego,
- biurokratyczny despotyzm,
- ograniczony kontakt z Renesansem, Reformacją, Oświeceniem i innymi
zjawiskami, tak ważnymi dla Zachodu. |
80 Huntington S.P., Zderzenie
cywilizacji, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA, Warszawa 2001 |
81 Huntington S.P., Zderzenie
cywilizacji, Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA, Warszawa 2001,
s. 21 |
82 Huntington S.P., Zderzenie
cywilizacji, Warszawskie Wyd. Literackie MUZA, Warszawa 2001, s. 231 |
© 1998 - 2005 Pawel Wojcik. All rights reserved.
|