 |
KULTURA ROSYJSKIEGO BIZNESU |
| 3.5. PODZIAŁ KULTUR R.R. GESTELANDA |
R. R. Gesteland w książce 
90 "Różnice kulturowe a zachowania
w biznesie" proponuje nieco odrębny podział kultur w biznesie
międzynarodowym. Autor przedstawia ich charakterystykę oraz wymienia
skrajnie wzajemne opinie przedstawicieli różnych kultur, będące źródłem
konfliktów: |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kultury Protransakcyjne oraz Propartnerskie - Ludzie o nastawieniu protransakcyjnym są skoncentrowani na wykonaniu zadania i są otwarci na robienie interesów z obcymi, osoby o nastawieniu propartnerskim skupiają się na ludziach i wykorzystują skomplikowaną sieć kontaktów osobistych. Uwagę zwraca się na dokładne zrozumienie się nawzajem, szczere, otwarte i mało osadzone w kontekście wyrażanie się. W przypadku nieporozumień, polega się na pisanych kontraktach, a nie na stosunkach osobistych (oficjalny stosunek do konfliktu). W kulturach protransakcyjnych podczas spotkań przechodzi się po kilku minutach (lub natychmiast) do interesu. - W kulturach propartnerskich ważne jest zachowanie harmonii między ludźmi, unikanie konfliktów i konfrontacji, wyczulenie na punkcie "zachowania twarzy" partnera i godności. Sposób wyrażania się jest mało otwarty, wysoce kontekstowy (aby nikogo nie urazić). Skuteczne porozumiewanie się i rozwiązywanie problemów wymaga kontaktów "twarzą w twarz", prawnicy nie biorą udziału w negocjacjach, przy konfliktach polega się głównie na więzach wzajemnych, a nie na stronie prawnej. Podczas spotkań niezbędne jest przeznaczenie czasu na stworzenie wzajemnego zaufania i dobrych stosunków, zanim przejdzie się do konkretnej rozmowy o interesach. Konieczne jest poznanie się, nawiązanie stosunków osobistych między partnerami i robienie sobie wzajemnych uprzejmości. Opinia przedstawicieli kultur propartnerskich o przedstawicielach kultur protransakcyjnych: zbyt pewni siebie, natarczywi, agresywni, grubiańscy (źle wychowani). Opinia przedstawicieli kultur protransakcyjnych o przedstawicielach kultur propartnerskich: zbyt opieszali, skryci, niezdecydowani, z brakiem zaufania. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kultury Nieceremonialne oraz Ceremonialne - Kultury nieceremonialne cenią organizację bardziej egalitarną, z mniejszymi różnicami w statusie społecznym i zakresie władzy oraz mniejszym przywiązaniem do tradycji. Zachowania nieceremonialnego nie postrzega się jako lekceważącego, ludzie czują się skrępowani, gdy mają do czynienia z dużymi różnicami w statusie społecznym i zawodowym. Wkrótce po poznaniu do większości partnerów można zwracać się po imieniu (a nie tytule i nazwisku), rytuałów protokólarnych jest niewiele i nie są one skomplikowane. - Organizacja społeczeństw o kulturze ceremonialnej opiera się na wyraźnych hierarchiach, odzwierciedlających duże różnice w statucie społecznym i zakresie władzy między ludźmi, oraz silne przywiązanie do tradycji w stosunkach międzyludzkich. Ceremonialność w stosunkach międzyludzkich jest ważnym sposobem okazywania szacunku i respektu, ceni się różnice w statusie społecznym i zawodowym, do partnerów zwraca się po nazwisku, poprzedzając je tytułem, rytuały protokólarne są liczne i rozbudowane. Opinia przedstawicieli kultur ceremonialnych o przedstawicielach kultur nieceremonialnych: poufałość kontrahentów, zbytnia natarczywość, brak taktu i szacunku. Opinia przedstawicieli kultur nieceremonialnych o przedstawicielach kultur ceremonialnych: formalizm, wyniosłość, nadętość, bufonada, chęć dystansu. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kultury Monochromiczne oraz Polichromiczne - Społeczeństwa o kulturze monochromicznej kładą wysoki nacisk na punktualność i przestrzeganie harmonogramów oraz sztywność terminów i są one dla ludzi biznesu bardzo ważne, stanowią ważny element oceny partnera. Spotkania są rzadko przerywane (tylko w bardzo nagłych przypadkach). Kultury polichromiczne kładą mniejszy nacisk na punktualność oraz nieprzekraczalność terminów. Cenią luźne harmonogramy i posiedzenia, na których może odbywać się kilka spotkań jednocześnie. - W kulturach polichromicznych ważniejsi są ludzie i dobre stosunki między nimi, niż punktualność i precyzyjnie ustalone harmonogramy. Harmonogramy i nieprzekraczalne terminy traktuje się na ogół dość elastycznie, spotkania zwykle nie odbywają się w wyznaczonym czasie i bywają często przerywane. Opinia przedstawicieli kultur monochromatycznych o przedstawicielach kultur polichromatycznych: brak dyscypliny, brak szacunku, brak wiarygodności, niedbalstwo, nie dotrzymywanie terminów. Przedstawiciele kultur polichromatycznych zarzucają przedstawicielom kultur monochromatycznych zbytnią formalność. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Kultury Ekspresyjne oraz Powściągliwe - Organizacje społeczeństw o kulturze ekspresyjnej charakteryzują się wysoką ekspresją wypowiedzi, zarówno słownej jak i "mowy ciała". Obserwuje się wysoki stopień nie werbalizmu lub para werbalizmu wypowiedzi. Ludzie często mówią dość głośno, przerywają sobie nawzajem i czują się zakłopotani, gdy zapada cisza. Dystans przestrzenny między ludźmi to ok. pół długości ręki lub mniej, rozmówcy często się dotykają. Bezpośrednie, intensywne patrzenie sobie w oczy świadczy o zainteresowaniu i szczerości, wyrazista mimika i ożywiona gestykulacja partnerów należy do dobrego tonu. - Kultury powściągliwe charakteryzuje wysoki werbalizm wypowiedzi, oraz stosunkowo niska jej ekspresyjność. Przywiązują one wagę prawie wyłącznie do wypowiedzi "słownych" (zarówno mówionych jak i pisanych). ludzie mówią cicho, rzadko sobie przerywają, czują się lepiej niż społeczeństwa ekspresyjne gdy zapada cisza. Dystans przestrzenny wynosi ok. długości ręki, i z wyjątkiem uścisków dłoni mało jest kontaktów dotykowych, unikają intensywnego, stałego patrzenia partnerom w oczy, ludzie mało gestykulują, ich mimika jest ograniczona. Opinia przedstawicieli kultur ekspresyjnych o przedstawicielach kultur powściągliwych: opieszali, powolni, skryci, bez entuzjazmu, powściągliwi. Opinia przedstawicieli kultur powściągliwych o przedstawicielach kultur ekspresyjnych: z brakiem kultury i impertynencją, gniewni, nadmiernie ekspresyjni, natarczywi, często zdenerwowani, gadatliwi, niegrzecznie przerywają wypowiedź. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Tabela 3.5.1. Klasyfikacja Rosji, oraz niektórych krajów według wymiarów Gestelanda |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| R. R. Gesteland charakteryzuje Rosję jako kraj propartnerski, ale
propartnerski w sposób szczególny. W odróżnieniu od innych kultur
propartnerskich Rosjanie są otwarci i szczerzy. Pisze, że kultura
rosyjska jest także wysoko hierarchiczna, ale jednocześnie jedną z
najważniejszych wyznawanych w niej wartości jest specyficzny egalitaryzm,
czyli "urawniłowka". Rosjanie bowiem czują się głęboko dotknięci,
gdy inni mają więcej niż oni. Rosyjska ceremonialność jest stosunkowo
wysoka i jest widoczna w sposobie ubierania się i rytuałach powitań
i pożegnań. Rosjanie charakteryzują się zmienną ekspresywnością. Na
pierwszym spotkaniu zwykle są spokojni i powściągliwi, później ich
zachowania mogą być bardziej wylewne. W krytycznych momentach dyskusji
zdarzają się u Rosjan emocjonalne wybuchy i manifestowanie nastrojów.
Autor nie robił żadnych badań statystycznych i jego opracowanie ma charakter opisowy. Można jednak na podstawie uwag autora sporządzić tabelę (3.5.1.) porównawczą wymiarów kulturowych Rosji i innych państw. |
|
90 Gesteland R.R., Różnice kulturowe,
a zachowenia w biznesie, PWN, Warszawa 1999 |
© 1998 - 2005 Pawel Wojcik. All rights reserved.