 |
KULTURA ROSYJSKIEGO BIZNESU |
| 4.1.3. OCENA POZIOMU UNIKANIA NIEPEWNOŚCI |
Czy będzie lepiej? |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| W ostatniej dekadzie większość rosyjskiego społeczeństwa straciła
jasny pogląd co do kierunku w nowym, niepewnym środowisku. Większość
wartości z przeszłości, dzięki którym ludzie czuli się bezpieczni
i które pomagały w znoszeniu lęku (szacunek dla wieku, tradycji, normy
zachowań, klasy społeczne), nie są na ogół już respektowane. Sytuacja w obecnej Rosji może być określona jako "kreatywne przetrwanie", kiedy ludzie szybko i twórczo muszą przystosowywać się do nagle zmieniających się sytuacji i warunków w społeczeństwie. Taka sytuacja wymaga specyficznego zachowania, potrzebę natychmiastowej reakcji, myślenia "multi-scenariuszowego" i działania przynoszącego zyski przy akceptacji ryzyka. Wielu "nowych Rosjan" przedsiębiorczo podejmuje pracę przynoszącą sukces, często nie opierając się na formalnych umowach, a na przyjaźniach i powiązaniach towarzyskich. Interesującym fenomenem rosyjskim jest fakt, że rząd który wykonuje zalecenia IMF i Banku Światowego, jest źródłem nowego ryzyka w społeczeństwie. Na przykład kryzys ekonomiczny sierpnia 1998 został spowodowany przez spekulacyjną politykę rządu, który stworzył "piramidę obligacyjną", nie wiele różniącą się od rosyjskiego "MMM", czy polskiej "kasy Pana Grobelnego" (rząd Federacji Rosyjskiej oświadczył oficjalnie, że nie może odpowiadać za wypuszczone przez siebie Obligacje Skarbu Państwa). System rynkowy z nieadekwatnym ryzykiem, jest jednak przez większość biznesmenów nie do przyjęcia i wiele głosów wypowiada się za upaństwowieniem kluczowych gałęzi gospodarki (bankowości, energetyki, przemysłu ciężkiego). |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Uzyskane przez G. Hofstede wyniki poziomu unikania niepewności przedstawiono w tabeli 4.1.3.1. Wyniki uzupełniono podobnie, jak przy ocenie innych wymiarów o wyniki badań A. Naumowa i projektu GLOBE. Wskaźniki GLOBE zostały przeliczone z skalę G. Hofstede zgodnie z metodą opisaną szczegółowo w punkcie 4.1.1. Oceny ilościowe ukazane w tabeli 4.1.3.1. można dodatkowo uzupełnić, poprzez zastosowanie interpretacji jakościowej opracowanej przez G. Hofstede i dającej wyobrażenie o skrajnie krytycznych poziomach zastosowanej skali (Tabela 4.1.3.2). | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Tabela 4.1.3.1 Wskaźniki unikania niepewności G. Hofstede - UAI dla 50 krajów i 3 regionów. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Rezultaty badań A. Naumowa (przedstawione w tabelach 4.1.3.3., 4.1.3.4.
i 4.1.3.5.) nie wskazują wielkich rozbieżności we wskaźnikach unikania
niepewności, zarówno dla różnych pozycji zawodowych, jak i również
w zależności od miejsca zamieszkania i ilości podwładnych pracowników
u badanych respondentów. Różnice między poszczególnymi parametrami
są zbyt małe, aby można było dokonać ich interpretacji. Podobną sytuację
widzimy również w przypadku innych (wcześniej omawianych wymiarów)
i świadczy to o jednolitości badanej grupy, jaką byli uczniowie i
pracownicy uczelni. Ponadto znaczne rozbieżności między wynikami badań uzyskanymi przez A. Naumowa oraz G. Hofstede i GLOBE po raz kolejny potwierdzają, że zastosowane w ich badaniach grupy respondentów nie były grupami reprezentatywnymi całej populacji. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Tabela 4.1.3.2. Wskaźniki kultury w zależności od relacji między stopniem unikania niepewności, według G. Hofstede 
139 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Tabela 4.1.3.3. Wskaźniki unikania niepewności G. Hofstede - UAI dla różnych pozycji zawodowych w Rosji według badań A. Naumowa
140 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Tabela 4.1.3.4. Wskaźniki unikania niepewności G. Hofstede - UAI dla różnych stref geograficznych w Rosji według badań A. Naumowa
141 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Tabela 4.1.3.5. Wskaźniki unikania niepewności - UAI w Rosji dla różnej ilości podwładnych u respondentów według badań A. Naumowa
142 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wyniki badań GLOBE przedstawione w tabeli 4.1.4.1. i przeliczone
na skalę G. Hofstede dla porównania z innymi państwami na świecie,
odnosiły się wyłącznie do unikania niepewności w kategorii oceny "jak
jest". Tabela 4.1.6.6. ilustruje wszystkie wyżej wymienione wymiary wskaźnika unikania niepewności w Rosji w oparciu o badania programu GLOBE. Dla porównania w tabeli tej umieszczono państwa, które nie były wykazane wcześniej, oraz średnie światowe dla poszczególnych wskaźników. Porównując definicję wskaźnika unikania niepewności u G. Hofstede, a. Naumowa I programu GLOBE, należy również zwrócić uwagę, że skala GLOBE określa stopień tolerancji (czyli akceptacji) niepewności, natomiast skala G. Hofstede oraz A. Naumowa odzwierciedla poziom stresu jaki wywołuje stan niepewności (czyli braku tolerancji, nie akceptacji). Skale te więc są odwrócone i wysoka wartość wskaźnika niepewności u G. Hofstede oznacza niską wartość wskaźnika w skali GLOBE. |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Tabela 4.1.3.6. Akceptacja niepewności według GLOBE
143 |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| W kategorii oceny "jak jest", poziom akceptacji niepewności w Rosji wynosi 2,85 i znajduje się ona na 3 miejscu w grupie 73 krajów. Jednocześnie w kategorii "jak powinno być" Rosja osiągnęła bardzo wysoki wskaźnik 5.95. Współcześni rosyjscy przedsiębiorcy, nie akceptują więc stanu rzeczywistego i niepewności w ekonomii, i zdecydowanie woleli by działać w uporządkowanym systemie. Kształtowanie tej normy wartości sięga swymi korzeniami, jak zakłada G. Hofstede, czasów Rzymskiego Imperium, opartego na prawie (normach) oraz Imperium Chińskiego, opartego na ogólnych, wypracowanych przez kulturę zasadach (regułach). Nawet w tych wczesnych cywilizacjach klasowych dosyć wyraźnie można prześledzić przeciwstawienie "ducha Wschodu" wraz z jego zamiłowaniem do tradycji i stabilności "duchowi Zachodu", który zakłada, że można "wszystko stracić i zacząć od nowa, nie żałując tego, co się osiągnęło". Kultura rosyjskiej przedsiębiorczości, oceniana w tych kategoriach w oparciu o wyżej ukazane wyniki badań wykazuje mocne skłonności właśnie ku "duchowi Wschodu". | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
139 Hofstede G., Kultury
i organizacje; zaprogramowanie umysłu, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne,
Warszawa 2000 s. 176-214 |
|
140 Naumov A.I., Puffer
S.M., Measuring Russian Culture using Hofstede's Dimensions, International
Association for Applied Psychology, Boston 2000, s. 21 |
|
141 Naumov A.I., Puffer
S.M., Measuring Russian Culture using Hofstede's Dimensions, International
Association for Applied Psychology, Boston 2000, s. 21 |
|
142 Naumov A.I., Puffer
S.M., Measuring Russian Culture using Hofstede's Dimensions, International
Association for Applied Psychology, Boston 2000, s. 22 |
|
143 Praca zbiorowa,
Cultural Influences on Leadrrship and Organizations: Project GLOBE,
Michan & Co., Boston 1998 s. 49 |
© 1998 - 2005 Pawel Wojcik. All rights reserved.